BIULETYN KOMISJI HISTORYCZNEJ Nr 11 (64)

"IIIKRAJOWY ZJAZD DELEGATÓW ZWIĄZKU SYBIRAKÓW odbył się w dniach 17-18 października br. w
Jeleniej Górze. Został wybrany nowy Zarząd Główny na czteroletnią kadencję (na prezesa po raz trzeci wybrano
Ryszarda Reiffa), dokonano zmian w Statucie Związku, podjęto szereg ważnych uchwał. Było to wydarzenie o
wielkim znaczeniu dla Związku, docenione w znacznym stopniu przez parlamentarzystów i polityków, których udział
w Zjeździe najlepiej świadczy o ugruntowanej pozycji tej najliczniejszej społeczności kombatanckiej na scenie
społeczno-politycznej w kraju. Na Zjazd przybyli i głos zabierali, w większości deklarując daleko idącą pomoc przy
realizowaniu zadań Związku: wicemarszałek Sejmu – Jan Król; przedstawiciel Marszałka Sejmu Macieja
Płażyńskiego – Waldemar Strzałkowski; przewodniczący sejmowej Komisji Spraw Zagranicznych – Czesław
Bielecki; poseł zastępca przewodniczącego parlamentarnego Klubu AWS i przedstawiciel Mariana Krzaklewskiego
na Zjeździe – Leszek Dziamski; posłowie: Edward Daszkiewicz, Wiesław Kiełbowicz, Ryszard Matuszak,
Marcin Zabira; senatorowie: Tadeusz Rymanowski, Jerzy Cieślak, Grzegorz Lipowski; przedstawiciele rządu:
Minister – kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych – Jacek Taylor; wiceminister Spraw
Wewnętrznych i Administracji – Krzysztof Budnik; reprezentant Ministra Obrony Narodowej, z-ca komendanta
Centrum Szkolenia Radiotechnicznego płk Zbigniew Kowalski; reprezentant Ministra Spraw Zagranicznych
Bronisława Geremka dyrektor Departamentu Polonii w MSZ Jacek Junosza-Kisielewski, wojewoda Jeleniej Góry –
Sławomir Kryszowski.

Ponadto w Zjeździe uczestniczył cały szereg delegacji polonijnych: ze Związku Polaków na Białorusi i ze Związku
Sybiraków, z Nowego Yorku i z Florydy, z Bracka, Nowosybirska i Kazachstanu".

BIULETYN KOMISJI HISTORYCZNEJ Nr 12 (65)
O Referacie Ryszarda Reiffa na III Krajowym Zjeździe Delegatów Związku Sybiraków.

"Jedną z głównych spraw do załatwienia jest kwestia uzyskania odszkodowań od Federacji Rosyjskiej. Prezes Reiff szczegółowo omawia poszczególne etapy i podejmowane liczne działania, począwszy od 1988r. Ostatni stan rzeczy to pismo od ministra Spraw Zagranicznych Bronisława Geremka z informacją o powołaniu międzyresortowego zespołu do spraw negocjacji z Federacją Rosyjską z przewodniczącym ministrem Jackiem Taylorem. Ponieważ z pewnością negocjacje te będą długie i ciężkie, Związek chce, aby rząd polski wyasygnował pewną kwotę z budżetu, traktując ją jako pożyczkę, aby już teraz zaspokoić roszczenia najstarszych Sybiraków. Pożyczkę tę Związek Sybiraków zwróciłby, gdy sprawa roszczeń od Rosji zostanie pomyślnie załatwiona. Przy obecnym kryzysowym stanie rosyjskiej gospodarki jest wykluczone, aby Rosja chciała swe zobowiązania zapłacić w dolarach. Wobec tego sugerujemy, aby negocjować zapłatę w dostawach gazu lub innego surowca. Rząd Polski powinien wziąć na siebie trudność przeliczenia tego na złotówki. To są dwa ostanie pomysły, dotyczące cząstkowego załatwienia tej sprawy."

BIULETYN KOMISJI HISTORYCZNEJ Nr 1 (66)
Jacek Taylor – Minister, Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych.

"Sprawa negocjacji Rządu z Federacją Rosyjską jest bardzo trudna ze względu na jej katastrofalną sytuację gospodarczą. Nie możemy liczyć nie tylko na dolary, ale i na surowce, dlatego, że kraj znajdujący się w takim kryzysie nie dysponuje nadwyżkami, raczej będzie szukał wszędzie kredytów, niż cokolwiek sam będzie mógł zapłacić, nawet jeśli chodzi o własny dług. Tak, że te rozmowy będą bardzo trudne, ale ważne jest, żeby się zaczęły i uzyskały jakiś poziom
konkretności. Do tej pory trudno mówić o jakimkolwiek konkretnym odezwaniu się naszego partnera przyszłych rozmów.

Będziemy zwracać się do Związku Sybiraków o ekspertyzy, materiały do rozmów. Jednakże można mówić nie o bliskiej, ale o dalekiej przyszłości, jeśli chodzi o efekty realne.

Co do pożyczki z budżetu państwa, która miałaby być zarezerwowana na rok 1999, to sprawa jest otwarta. Ze swej strony mogę obiecać, że będę o tym żądaniu przypominał w zakresie, w jakim mogę to robić. Nie mogę niczego zagwarantować, dlatego że budżet państwa jest całością, wszystko jest uzależnione od sumy potrzeb i sumy możliwości. Dlatego nie mogę dzisiaj być 
przekonany, że w przyszłym 1999 roku budżet państwa będzie uwzględniał pożyczkę, czy dotację dla Sybiraków. "

Grzegorz Lipowski – senator RP, Sybirak.
(...)
Powstał senacki projekt ustawy o świadczeniu pieniężnym dla małoletnich ofiar wojny 1939-1945 i został już przekazany do Sejmu. Jest on uzupełnieniem ustawy z 30.06.1996 r. o świadczeniu pieniężnym dla osób deportowanych do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę lub Związek Radziecki.
Ustawa ta swoim zakresem nie objęła małoletnich ofiar wojny i represji wojennych. Projekt przewiduje przyznanie świadczenia pieniężnego osobom, które w okresie wojny nie ukończyły 18 lat, a będąc obywatelami polskimi podlegały represjom. Za represje uważa się wykonywanie pracy na rzecz III Rzeszy i ZSRR bez względu na miejsce i rodzaj pracy. Obejmuje osoby, które w latach 1939-1945 stały się sierotami, osobami niepełnosprawnymi na skutek doznania trwałego kalectwa, urodziły się podczas trwania represji stosowanych wobec swoich matek, zostały pozbawione opieki obojga rodziców i zostały umieszczone w domach dziecka lub rodzinach zastępczych.
Świadczenie przysługiwałoby w wysokości dodatku kombatanckiego, określonego w ustawie o kombatantach.